مکاتب، سبک‌ها و شجره‌ها

هشت خانواده؛ درون هر خانواده: مکتب → سیستم → سبک → شجره. روش‌های انتخاب نقطه و میکروسیستم‌ها جداگانه.

خانوادهطب سوزنی کلاسیک / مریدین‌محورA

لایهٔ پایه و مرجع سیستم: ۱۲ مریدین اصلی، ۸ رگ فوق‌العاده، ۳۶۱ نقطهٔ استاندارد WHO و دسته‌بندی‌های کلاسیک (پنج شو، یوان، لوئو، شی، شو پشتی، مو جلویی…).

مکتبطب سنتی چینی (TCM) کلاسیکA1

نام‌گذاری و محل‌یابی نقاط بر پایهٔ استاندارد WHO (۲۰۰۸) و متون کلاسیک.

سیستم۱۴ مریدین / نقاط کلاسیک۳۹ نقطه

۱۲ مریدین اصلی + رِن مای + دو مای؛ ۳۶۱ نقطه.

سیستمنقاط فوق‌العاده (Extra points)۲ نقطه

نقاط خارج از مریدین با کد EX (مثل Yintang، Taiyang).

خانوادهتانگ و سیستم‌های دیستالB

مکتب مستقل استاد تانگ چینگ‌چانگ؛ نه زیرمجموعهٔ TCM. نقاط با منطق ناحیه (Zone) + کد، واکنش‌ناحیه‌ها، دائوما، فصد.

مکتبطب سوزنی استاد تانگB1

منابع مختلف بین ۲۷۵ تا بیش از ۷۰۰ نقطهٔ تانگ گزارش می‌کنند؛ نقطه در سنت تانگ می‌تواند یک ناحیهٔ واکنش‌پذیر باشد نه مختصات ثابت.

سبکتانگ اصیل (۱۹۷۳)۱۰ نقطه
سبکشجره‌های تانگ

شاگردان و مدرسان: هر یک با محل‌یابی و کاربردهای خاص خود.

سیستمزیرسیستم‌های تانگ

نقاط تانگ، دائوما، هوئی‌ما، واکنش‌ناحیه‌ها، تشخیص کف دست، فصد، نقاط سرّی خانوادگی، ۷۲ نقطهٔ قطع، ۳۲ نقطهٔ تسکین، سیستم پنج زانگ.

خانوادهمیکروسیستم‌هاC

خانواده‌ای بزرگ و مستقل از «مکتب»: دست، پا، شکم، مچ‌دست‑مچ‌پا، صورت، بینی. سر و گوش خانواده‌های جداگانه‌اند.

میکروسیستممیکروسیستم دستC1
سیستمدست‌درمانی کره‌ای (Koryo)

یک میکروسیستم مستقل، نه صرفاً «طب سوزنی کره‌ای».

میکروسیستممیکروسیستم پاC2
میکروسیستمطب سوزنی شکمیC3
میکروسیستممچ‌دست – مچ‌پاC4

سیستم مستقل با منطق ناحیه‌ای (۶ ناحیه)؛ به ۱۴ مریدین تقلیل داده نمی‌شود.

میکروسیستممیکروسیستم صورتC5
میکروسیستممیکروسیستم بینیC6
خانوادهطب سوزنی سر (Scalp)D

یک خانواده از سیستم‌ها، نه یک مکتب واحد: مرور تخصصی ۱۹ سیستم مختلف را شناسایی کرده است. محل‌یابی هر سیستم جداگانه ثبت می‌شود.

مکتبجیائو شون‌فاD1

خطوط تحریک بر پایهٔ فرافکنی قشر مغز (حرکتی، حسی، تعادل…).

مکتبطب سوزنی سر چینی (استاندارد)D2

استاندارد بین‌المللی ۱۴ خط (MS1–MS14) مصوب ۱۹۸۴/۱۹۸۹.

مکتبYNSA — یاماموتوD3

یک سیستم کامل: نقاط پایه (A–E)، ایپسیلون، حسی، مغزی، اضافی؛ تشخیص گردن و شکم؛ پروتکل‌های درمان.

مکتبژو مینگ‌چینگD4

نواحی درمانی و عملکردی، تکنیک‌های اختصاصی چو‌چی، جین‌چی و دائویین.

مکتبفانگ یون‌پنگD5
مکتبتانگ سونگ‌یانD6
مکتبطب سوزنی سر عملکردیD7
مکتبسر سنتی TCMD8

نقاط کلاسیک روی سر (GV20، GB20، سیشن‌کونگ…).

مکتبسایر / نوظهورD10

هر سیستم جدید ابتدا باید مشخص شود مکتب است، سبک، اصلاح، شجره یا پروتکل.

خانوادهطب سوزنی گوشE

چندسیستمی؛ نقطهٔ گوش هرگز معادل ناحیهٔ ۹۹ تانگ قرار داده نمی‌شود: هویت و نقشهٔ متفاوت.

خانوادهسبک‌های ژاپنیF

جدا از TCM. یک LI4 ژاپنی نقطهٔ جدیدی نیست؛ همان هویت کلاسیک با محل‌یابی، تشخیص، لمس، تحریک و منطق درمان متفاوت.

خانوادهطب سوزنی کره‌ایG
مکتبطب سوزنی سنتی کره‌ایG1
مکتبسام (Saam)G2

انتخاب نقطه بر پایهٔ پنج عنصر و رابطهٔ مادر–فرزند.

مکتبتگوکG3
خانوادهروش‌های انتخاب نقطهH

این‌ها مکتبِ نقطه نیستند: یک نقطهٔ TCM را می‌توان با روش تان انتخاب کرد بی‌آنکه به «نقطهٔ تان» تبدیل شود.

خانوادهسیستم‌های ویژه / مدرنI

نوروآکوپانکچر، رویکردهای حرکتی/حسی، الکتروآکوپانکچر، نقاط ماشه‌ای، طب سوزنی آناتومیک/بیومدیکال، ورزشی، درد‌محور.